This is an outdated version published on 2026-04-15. Read the most recent version.

Klasik Türk- Aerbaycan Edebiyatında Sufizm

Sufism in Classical Turkish-Azerbaijani Literature

Authors

  • Lutviyye Asgerzade Azerbaijan Scientific Academy

DOI:

https://doi.org/10.32955/neujsml2026221256

Abstract

Tasavvuf edebiyatı, tasavvufla ilgilenenlerin oranlarını yansıtan bir edebiyat türüdür. Tasavvuf şiiri, yalnızca bilenlerin (inisiyasyon yapmış olanların) erişebileceği bir bilgi koleksiyonudur. Evrenin, sorunlar ve sorunların özünü kapsayan derin bir ezoterik kelime dağarcığıdır; Dış dünyanın değil, yalnızca sınırlı sayıda insanın bildiği bir bilgiyi içerir. Dini düşünce insanlık için ne kadar eski ise, Sufizm ve manevi yaşam da o kadar eskidir. Eski bölümden alınan Sufizm değişebilir, "sessiz olmak, konuşmamak, gözleri ve gözleri silmek" anlamına gelir. Terminolojik açıdan, bir insanın yapısı olarak takviye, onu manevi mutluluğa götürmek, kendi içindeki gerçeğin farklı bir şekilde birleşmesini sağlamak ve onu hem dış dünyada hem de görünen farklı dünyada teşviki sağlamak gelir. Buna dininin içsel, manevi yönleri denilebilir. Klasik Türk edebiyatında tasavvufun sayısız tasavvuf veya derviş tarikatları edebiyat edebiyatı boyunca izleyebiliriz. Klasik Türk (Azerbaycan) edebiyatının önde gelen ülkelerinde - Ahmed Yasavi, Hacı Bektaş-ı Veli, Yunus Emre, Celaleddin Rumi, Nizami, Nesimi, Fuzuli, Hatayi ve Nevevi - tasavvufun panteist üslubu, ifade biçimi ve tonu son derece bilge bir yetenektir.

Bu yazıda, klasik Türk-Azerbaycan şiirinde tasavvufun mistik kaydedildiği bir yazı vardır.

Anahtar Kelimeler: Klasik Türk-Azerbaycan şiiri, Yasavi, Mevlana Celaleddin Rumi, Yunus Emre, Nizami, Nasimi, Fuzuli, Hatayi, Nevayi

Published

2026-04-15

Versions