Re-evaluating Abandoned Rural Christian Heritage for Sustainable Cultural Landscape Tourism: Zoodochos Pege Church, Bursa

Özet

Terk Edilmiş Kırsal Hristiyan Mirasının Sürdürülebilir Kültürel Peyzaj Turizmi Bağlamında Yeniden Değerlendirilmesi: Zoodochos Pege Kilisesi, Bursa

Özet

Kırsal alanlardaki tarihî dinî yapılar; demografik değişimler, göç hareketleri, ekonomik dönüşümler ve işlev kaybı nedeniyle giderek artan bir terk edilme ve bozulma süreciyle karşı karşıya kalmaktadır. Özellikle terk edilmiş kırsal kiliseler, yalnızca mimari miras öğeleri değil; aynı zamanda kolektif hafıza, kültürel kimlik ve kırsal peyzajın önemli bileşenleri olarak değerlendirilmektedir. Bu çalışma, Bursa’nın Karacabey ilçesinde bulunan Zoodochos Pege Kilisesi örneği üzerinden terk edilmiş kırsal dinî mirasın kültürel peyzaj ve sürdürülebilir turizm bağlamındaki yeniden değerlendirilme potansiyelini incelemektedir. Araştırma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde tek vaka incelemesi olarak tasarlanmış; literatür taraması, saha gözlemleri, fotoğrafik belgeleme, kültürel miras analizi, kültürel peyzaj değerlendirmesi ve SWOT analizi birlikte kullanılmıştır. Bulgular, Zoodochos Pege Kilisesi’nin yalnızca fiziksel olarak harap olmuş bir yapı olmadığını; çok kültürlü kırsal geçmişi temsil eden çok katmanlı bir kültürel miras alanı olduğunu göstermektedir. Yapının Karacabey Longoz Ormanları ve çevresindeki doğal peyzaj ile kurduğu ilişki, kültür–doğa bütünleşik turizm açısından önemli bir potansiyel sunmaktadır. Ayrıca yapının bölgesel kültürel rota sistemlerine entegre edilebilme kapasitesi dikkat çekmektedir. Buna karşılık fiziksel bozulma, bakım eksikliği, altyapı yetersizlikleri ve çevresel etkiler temel risk alanları olarak belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, terk edilmiş kırsal dinî yapıların yalnızca fiziksel koruma nesneleri olarak değil; doğal çevre, kültürel peyzaj ve bölgesel kalkınma dinamikleriyle ilişkili çok katmanlı miras alanları olarak ele alınmasının önemini vurgulamaktadır.

Anahtar Kelimeler: Kırsal miras, adaptif yeniden kullanım, kültürel peyzaj, sürdürülebilir turizm, Zoodochos Pege Kilisesi.