Kentsel Dönüşüm Üzerine: Bursa Hisar Bölgesi-Oruç Bey Caddesi Sağlıklaştırma Projesi

Özet

Kentsel dönüşüm, şehirlerde yaşayan ve küreselleşme ile değişen nüfusun fiziksel, ekonomik, sosyal ve psikolojik sorunlarını çözmeyi amaçlayan yaşanabilirliği arttırmaya yönelik kapsamlı ve planlı bir gelişim sürecidir. Bu süreç genellikle afet riski taşıyan alanlarda zemin yapısının iyileştirilmesi ya da yeni yerleşimlerin düzenlenmesi üzerine odaklanır. Buna ek olarak mevcut yapıların yenileştirilmesi, alt yapı sağlamlaştırmaları ve estetik kaygılar ile de dönüşüm yapılabilir. Kentsel dönüşümün en temel hedefi ise kent alanlarının çöküşünü engellemek, kültürel miras değeri taşıyan yapıların sürdürülebilirliğini sağlamak, kentsel yaşamı iyileştirmek ve kültürel değerleri tekrar odak haline getirmektir. Bu amaçla ortaya koyulan kentsel dönüşüm projelerinin uygulama sürecinde, geliştirilemeyen koruma politikaları nedeniyle kentler ve kentlerin tarihi kimlikleri hasar görmüştür. Yoğun tarihi mirasa sahip kentlerde yapılacak dönüşüm projelerinin koruma ekseninde yürütülmesi gerekmektedir.

Bu çalışma ile tarihi değeri olan kentsel alanların hızlı kentleşme baskısı altında sürdürülebilirliğinin sağlanabilmesi ve potansiyel değerlerini gerçekleştirebilmesi hedefi temel alınmıştır. Bu kapsamda Osmanlı İmparatorluğunun ilk başkenti olan Bursa’nın Osmangazi ilçesinde, tarihi yapıların yoğun olarak yer aldığı Hisar Bölgesi’nin en eski caddelerinden biri olan Oruç Bey Caddesi Sağlıklaştırma Projesi kapsamlı olarak incelenmiştir. Araştırmada öncelikli olarak kentsel dönüşüm kavramının tanımı, oluşumu ve uygulama yöntemlerinden bahsedilmiş ardından Bursa Osmangazi ilçesindeki Hisar Bölgesi’ne değinilmiştir. Hisar Bölgesi Oruç Bey Caddesinin, nitel araştırma yöntemlerinden alan analizi ve betimsel analiz yardımıyla, konumu, tarihsel süreçte geçirdiği değişim ve gelişimi, mevcut durum analizi ile dönüşümün getirileri listelenmiştir. Sonuç olarak bir kentsel dönüşüm projesi olarak ele alınan Oruç Bey Caddesindeki sağlıklaştırma çalışmasının dönüşüm hedeflerine cevap verip veremediği değerlendirilmiştir.