ÇATIŞMA SONRASI TOPLUMLARDA REFERANDUMUN ANAYASAL MEŞRUİYET ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: RUANDA’DAN ÇIKARILACAK DERSLER

Özet

Bu makale, Referandumun çatışma sonrası toplumlarda anayasal meşruiyeti nasıl etkilediğini, özellikle de çatışma sonrası bir devlet olan ve kalkınma rotasını takip eden Ruanda örneğinde, eleştirel bir şekilde incelemektedir. Ancak bu çalışmada anayasal meşruiyet kavramları, referandumun anayasal meşruiyet üzerindeki etkisi ve Ruanda'daki anayasa referandumunun çatışma sonrasında Anayasayı nasıl meşrulaştırdığı analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, siyasi zorluklar mevcut olmasına rağmen, Referandumun çatışma sonrası Ruanda'nın anayasal meşruiyetinde önemli bir role sahip olduğunu gösterdi. Araştırma, Anayasa Teorisi'nde kritik bir boşluğa işaret ediyor; özellikle çatışma sonrası bağlamlarda artan yaygınlığı göz önüne alındığında, anayasa referandumları için daha güçlü teorik ve pratik çerçevelerin geliştirilmesini gerektiriyor. Bulgular, güven oluşturma, kapsayıcılık, yasal uyumluluk, geçiş dönemi adaleti mekanizmaları, uluslararası destek, etkili uygulama, uyarlanabilirlik ve sürdürülebilir kamu farkındalığı ve yurttaşlık eğitimi girişimlerini kapsayan bütünsel bir stratejiye olan ihtiyacın altını çiziyor.  Böylesine kapsamlı bir yaklaşım, çatışma sonrası toplumlarda referandumların anayasal meşruiyete katkısını en üst düzeye çıkarmak için gereklidir. Çalışma, çatışma sonrası demokratik toplumlarda anayasal meşruiyetin arttırılması için azınlık seslerinin dahil edilmesi gerektiği tavsiyesiyle sonuçlanmaktadır.